Sounds bites | Werkbegrip (par. 2.2)

p. 20 | Concrete expressie

Deep Purple - Smoke on the Water

Alleen een concrete expressie kan de werktoets doorstaan. Ideeën en concepten vallen buiten de auteursrechtelijke bescherming. Uitsluitend de concrete expressie van een idee in een muziekwerk kan auteursrechtelijke bescherming genieten. Een akkoordprogressie is in beginsel een onbeschermbaar element. Een akkoordprogressie behoort tenslotte tot het muzikale gemeengoed. Enkel de concrete expressie van deze akkoordprogressie in ‘Smoke on the Water’ kan voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking komen als deze de werktoets doorstaat.

p. 20 | Werktoets

Ook delen van het werk kunnen bescherming genieten, namelijk voor zover het deel op zich voldoet aan de werktoets. Het fragment in kwestie moet een eigen oorspronkelijke schepping van de maker zijn en het persoonlijk stempel van de maker dragen. Alter Bridge – ‘Fortress’: het werk is 7:36 min. lang. In werken met een tijdsverloop, zoals muziek, is het persoonlijk stempel van de maker geen statisch gegeven. De voor het persoonlijk stempel kenmerkende elementen worden gedurende een compositie afgewisseld. De strofe, het refrein en bridge zullen weliswaar gemeenschappelijke elementen maar ook verschillende elementen kennen. Vergelijk bijvoorbeeld de strofe (0.17 min) en de brug (vanaf 4.00 min) van het nummer ‘Fortress’. Als een gedeelte van een compositie blijk geeft van het persoonlijk stempel van de maker en een eigen oorspronkelijk karakter heeft, zal ook een gedeelte van de compositie zelfstandig de werktoets kunnen doorstaan en dus auteursrechtelijke bescherming kunnen genieten.

p. 21 | Oorspronkelijk

Tori Amos - Carry/Debussy - La Fille aux cheveux de lin

Een werk is oorspronkelijk als het niet is ontleend aan ander bestaand werk of bestaande elementen. Als een componist echter bestaande elementen gebruikt in de eigen compositie, ontberen deze oorspronkelijkheid. Een (gedeelte van een) werk dat uit prior art bestaat, zal niet auteursrechtelijk beschermd zijn tenzij het bijkomende elementen bevat waardoor de bewerking de werktoets doorstaat.
‘La fille aux cheveux de lin’ van Claude Debussy is niet langer auteursrechtelijk beschermd. ‘Carry’ van Tori Amos is gebaseerd op Debussy’s compositie. ‘Carry’ bevat creatieve keuzes van de maker. De combinatie van prior art met de eigen creatieve keuzes van Amos maken het werk voor auteursrechtelijke bescherming vatbaar.


En Vogue - Sad but True / Beethoven - Moonlight Sonate

En Vogue’s ‘Sad but True’ is gebaseerd op Beethovens ‘Moonlight’ sonate. ‘Sad but True’ is als bewerking auteursrechtelijk beschermd omdat het voldoende nieuwe elementen bevat waardoor het werk de werktoets doorstaat. De combinatie van prior art en eigen creatieve keuzes maken het werk voor auteursrechtelijke bescherming vatbaar.
.

p. 22 | Persoonlijk Stempel

Banale compositie

Een banale compositie is bijvoorbeeld (audiofragment banale compositie): een four­to­the­floor beat, een eenvoudige akkoordprogressie Am­ Em­ C­ G en een baslijn die de grondnoten A E C en G van de akkoord­ progressie volgt.

Ook banaal is het eenvoudige drumpatroon in de eerste maten van Hella Good.


p. 23 | Functionele en technische eisen

Overgangsnoot

Een overgangsnoot is aan te merken als een functioneel of technisch element in muziek. In tonale muziek wordt gebruik gemaakt van een chromatische overgangsnoot. De keuze voor een specifieke overgangsnoot zal mede bepaald zijn door de te verbinden akkoorden. In Urban's track is de overgangsnoot (het woordje No) goed hoorbaar op 2.35 min.
Ook kan een overgangsakkoord worden gebruikt. Denk bijv. aan Beethoven's Sonate Pathétique maten 98-99.

p. 23 | arpeggiator

Het concept van een gebroken akkoord is technisch bepaald. Er zijn maar een beperkt aantal manieren om een akkoord te breken. De tonen van een gebroken akkoord kunnen dalend, stijgend of op en neer worden gespeeld. De componist kan nog creatieve keuzes maken in de concrete uitdrukking van een gebroken akkoord.

C maj. akkoord - C maj. gebroken akkoord.

In Kleijn's track is de techniek van het gebroken akkoord duidelijk geïllustreerd.




p. 24 -25| niet- auteursrechtelijk beschermde stijl

Stijluitsluiting

Stijl is uitgesloten van auteursrechtelijke bescherming. Het gebruik van side­chain compression (ducking) wordt ook als stijlelement in dance producties toegepast waardoor een track het pompende gevoel krijgt.

Stijlelementen

In metal, rock, punk of grunge horen power chords en gedistorte gitaren27 thuis. Deze stijlelementen zijn afzonderlijk niet beschermbaar. Iedereen is vrij om in bijvoorbeeld een metaltrack power chords en gedistorte gitaren te gebruiken. Daarbinnen heeft een gitarist nog voldoende vrijheid om iets eigens toe te voegen.


Verschillende muziekstijlen kennen verschillende instrumentatie. Het staat iedereen vrij om dezelfde instrumentatie te gebruiken. In country music worden bijvoorbeeld dobros, violen, contrabas, banjo’s, mandolines, verschillende types gitaren of harmonica’s gebruikt.
In Jazz en RnB interpreteren vocalisten een melodie vaak zeer vrij door bijvoorbeeld tonen toe te voegen, vrij te fraseren en te spelen met ritme.

Aaliyah - More than a woman / Keri Hilson - One Night Stand

Toen Aaliyahs zelf getitelde album ‘Aaliyah’ uitkwam in 2001, waren Timbalands beats vernieuwend. Een dikke tien jaar verder zijn deze beats tot stijl verworden. Timbaland zal niemand kunnen betichten van auteursrechtinbreuk voor het nabootsen van zijn stijl. Dat wordt uiteraard anders als er meer dan stijl alleen is overgenomen.